Đến hẹn lại lên, hàng năm, cứ vào ngày 26 tháng 10 âm lịch, người dân Mường Rậm, xã Lạc Thịnh, huyện Yên Thủy tổ chức Tết cơm đe theo truyền thống.

Một ngày mùa thu nắng đẹp, chúng tôi tìm đến chùa Tác Đức - nơi được nhiều người truyền nhau bởi sự nổi tiếng từ lâu. Cách trung tâm xã Lạc Thịnh (Yên Thủy) hơn 5 km, chùa Tác Đức tọa lạc ngay dưới chân núi Khạ. Chùa là ngôi nhà ba gian, mái lợp ngói rất đơn sơ, bốn bề bao bọc bởi đồi và núi cao. Điều đặc biệt, phía trước ngôi chùa cổ kính có một cây táo cổ thụ đã hàng trăm năm tuổi, bên cạnh đó là bàn thờ thánh Mẫu giản dị. Phía sau là dòng suối trong mát, quanh năm chảy từ trên núi xuống.

Những chiếc bánh uôi nóng hổi, thơm nồng cùng mâm cỗ lá truyền thống của người Mường được các mế, các mẹ thành kính dâng lên bàn thờ tổ tiên. Từ giây phút người chủ gia đình thắp nén nhang cúng đất nước, tổ tiên xong là ngày hội ăn Tết 19/8 ở Mường Vó, xã Nhân Nghĩa (Lạc Sơn) bắt đầu. Năm nào cũng vậy, vào dịp 19/8, người Mường Vó lại tổ chức ăn Tết 19/8 để con cháu sum vầy. Đây là truyền thống lâu đời của người Mường Vó nhằm giáo dục truyền thống cách mạng kiên cường của quê hương.

Nằm cách trung tâm huyện 40 km, xã Thanh Lương (Lương Sơn) có 6 xóm, 915 hộ với 4.260 nhân khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc Mường, Kinh, giáo dân cùng sinh sống. Thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư", những năm qua, xã Thanh Lương đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo sự chuyển biến trong phát triển KT-XH.

Nằm ở cửa ngõ vùng Tây Bắc của Tổ quốc, tỉnh ta được biết đến với nền "Văn hoá Hoà Bình" nổi tiếng - cái nôi văn hoá của người Việt cổ, và vùng sử thi huyền thoại "Đẻ đất, đẻ nước”. Hơn thế, đây là miền đất của những lễ hội, của kho tàng văn nghệ dân gian các dân tộc: Mường, Dao Thái, Tày, Mông... nơi thẫm đẫm những làn điệu dân ca "ngọt như mật ong, trong như dòng suối”. Bởi vậy, dù thời xa xưa hay thực tại, Hòa Bình vẫn là miền đất hứa để văn học, nghệ thuật thăng hoa.

Thôn Hoàng Đồng, xã Khoan Dụ (Lạc Thủy) có trên 90% hộ gia đình, trên 90% dân số là đồng bào Công giáo. Phát huy truyền thống từ ngọn lửa cách mạng "tổ Đảng Hoàng Đồng”, nhân dân thôn Hoàng Đồng không chỉ tiên phong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đẩy mạnh phát triển TTCN, ngành nghề phụ mà còn là thôn dẫn đầu toàn xã về phong trào thi đua "Khuyến học – khuyến tài” nhiều năm qua.

Nằm cách trung tâm huyện 40 km, xã Thanh Lương (Lương Sơn) có 6 xóm, 915 hộ với 4.260 nhân khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc Mường, Kinh, giáo dân cùng sinh sống. Thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư", những năm qua, xã Thanh Lương đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo sự chuyển biến trong phát triển KT-XH.

Thật may mắn khi tôi là học trò của mái trường Thanh niên Lao động XHCN Hòa Bình, khóa học 1977-1980 và giờ đây là cán bộ quản lý của nhà trường. Được chứng kiến sự phát triển, lớn mạnh của nhà trường từ khi cơ sở vật chất là tranh tre, nứa lá cho đến cơ sở vật chất khang trang, hiện đại với 674 học sinh như hiện nay. Bản thân tôi thấu hiểu và thấm thía những gian khổ, khó khăn mà các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh nhà trường đã nỗ lực vượt qua.

Đồng chí Phạm Văn Đạt, Bí thư Đoàn xã Bắc Sơn (Kim Bôi) cho biết: Đoàn xã có 9 chi đoàn, gồm 7 chi đoàn khu dân cư và 2 chi đoàn nhà trường với 386 ĐV-TN, trong đó có 79 đồng chí thường xuyên tham gia sinh hoạt Đoàn. Đoàn xã đã tổ chức nhiều phong trào, việc làm thiết thực, thu hút đông đảo ĐV-TN tham gia như: Tháng Thanh niên, Chiến dịch hè tình nguyện, Chiến dịch tình nguyện mùa đông, Hành quân xanh...

Nằm ở cửa ngõ vùng Tây Bắc của Tổ quốc, tỉnh ta được biết đến với nền "Văn hoá Hoà Bình" nổi tiếng - cái nôi văn hoá của người Việt cổ, và vùng sử thi huyền thoại "Đẻ đất, đẻ nước”. Hơn thế, đây là miền đất của những lễ hội, của kho tàng văn nghệ dân gian các dân tộc: Mường, Dao Thái, Tày, Mông... nơi thẫm đẫm những làn điệu dân ca "ngọt như mật ong, trong như dòng suối”. Bởi vậy, dù thời xa xưa hay thực tại, Hòa Bình vẫn là miền đất hứa để văn học, nghệ thuật thăng hoa.

Những chiếc bánh uôi nóng hổi, thơm nồng cùng mâm cỗ lá truyền thống của người Mường được các mế, các mẹ thành kính dâng lên bàn thờ tổ tiên. Từ giây phút người chủ gia đình thắp nén nhang cúng đất nước, tổ tiên xong là ngày hội ăn Tết 19/8 ở Mường Vó, xã Nhân Nghĩa (Lạc Sơn) bắt đầu. Năm nào cũng vậy, vào dịp 19/8, người Mường Vó lại tổ chức ăn Tết 19/8 để con cháu sum vầy. Đây là truyền thống lâu đời của người Mường Vó nhằm giáo dục truyền thống cách mạng kiên cường của quê hương.

Những ngày này, công trình xây dựng khu trung tâm văn hóa, thể thao xã Tân Vinh (Lương Sơn) đang trong giai đoạn hoàn thiện. Nhà văn hóa có sức chứa 150 chỗ ngồi đã xây dựng xong. Phần cổng vào, sân khấu nổi đang được thi công.

Vẫn không thể nào quên, cuối tháng 7/2017, chúng tôi được đến Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên (Hà Giang) thắp nén hương thơm tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong chiến đấu bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc. Phía xa kia, biên giới một màu xanh thẳm cây rừng đã không còn vương khói súng. Trên đầu, trời xanh, mây trắng và vẳng đâu đây phía kỳ đài có những chú chim bồ câu vờn nắng. Tiếng cu gù tạo cho không gian thanh bình quá đỗi. Nhưng lòng mỗi người không yên khi được thắp nén hương lên những ngôi mộ không tên.

Là xã thuộc vùng cao, đặc biệt khó khăn của huyện Lạc Sơn nhưng năm 2017, Ngọc Sơn có 67% hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa, 6/8 xóm đạt làng văn hóa. Những phong tục, tập quán không còn phù hợp dần được loại bỏ. Người dân Ngọc Sơn cùng chung tay, tích cực xây dựng đời sống văn hóa.

Năm 2016, số hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa (GĐVH) tại xã Phúc Sạn (Mai Châu) chiếm 48,7%. Năm 2017, số hộ đạt GĐVH tăng lên 66,26% (tăng 17,56% so với năm 2016). Với sự nỗ lực vượt qua khó khăn của chính quyền và nhân dân xã Phúc Sạn, phong trào toàn dân xây dựng GĐVH đã tạo ra sức sống mới.

Nhắc đến Mai Châu không thể không nhắc đến những sản phẩm dệt từ thổ cẩm. Cùng với xu thế hội nhập và phát triển, các HTX và những hộ đang duy trì, phát triển nghề dệt thổ cẩm đã góp phần tạo hướng đi mới trong phát triển kinh tế, phát huy bản sắc văn hóa gắn liền với sự hình thành và phát triển của huyện Mai Châu.

Gia đình là tế bào của xã hội, nơi duy trì nòi giống, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng, giáo dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, chống lại tai, tệ nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Năm 2017, xã Định Cư (Lạc Sơn) có 13 trường hợp sinh con thứ 3 và 3 trường hợp tảo hôn. Xã trở thành điểm nóng của huyện về thực hiện chính sách dân số. Đồng chí Bùi Văn Kiểm, Bí thư Đảng ủy xã lý giải: Nguyên nhân chủ yếu là do một bộ phận người dân nhận thức còn hạn chế. Một số cấp ủy ở cơ sở còn chủ quan, thiếu kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện công tác DS- KHHGĐ, nhất là công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Vừa qua, Bảo tàng tỉnh Hòa Bình vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba. Đây là sự vinh danh xứng đáng dành cho những thành tích nổi bật mà Bảo tàng đã đạt được trong giai đoạn 2012 - 2016. Với nỗ lực khắc phục khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ, viên chức nơi đây đang tiếp tục có những cống hiện thầm lặng và đầy ý nghĩa, góp phần củng cố vai trò quan trọng của Bảo tàng tỉnh - nơi tôn vinh một cách trọn vẹn nhất những di sản văn hóa các dân tộc tỉnh Hòa Bình.

Cùng với xu thế hội nhập quốc tế của Việt Nam, ngày càng xuất hiện thêm nhiều loại hình giải trí độc đáo và mới mẻ, âm nhạc dân tộc đang ngày một phai nhạt trong xã hội hiện đại. Thế nhưng thành viên câu lạc bộ nhạc cụ dân tộc xóm Đoàn Kết 2 – xã Phúc Tiến – huyện Kỳ Sơn vẫn ngày đêm dành hết tình yêu, nhiệt huyết ra sức giữ gìn để âm nhạc dân tộc không bị mai một.